Kelimeler ve Seyler by Michel Foucault

Author:Michel Foucault [Foucault, Michel]
Language: eng
Format: epub
Tags: Philosophy, Epistemology
Published: 2012-10-26T16:00:00+00:00

V. DEĞERİN OLUŞUMU

Para ve ticaret teorisi şu soruya cevap vermektedir: mübadele hareketinin içinde, fiyatlar şeyleri nasıl karakterize ederler -para zenginliklerin arasında nasıl bir işaretler ve belirlemeler sistemi kurabilir-? Değer teorisi, mübadelelerin gerçekleştikleri yatay alanı derinlemesine ve diklemesine sorgulayan ve yukarıdaki soruyla kesişen bir soruya cevap vermektedir: neden insanların mübadele etmeye uğraştıkları bazı şeyler vardır, bunların bazıları neden diğerlerinden daha fazla etmektedir; neden bunların yararsız olan bazıları yüksek bir değere sahipken, vazgeçilmez nitelikte olan diğerlerinin hiçbir değeri yoktur? Demek ki artık zenginliklerin kendilerini hangi mekanizmanın sayesinde kendi aralarında temsil edebildikleri (ve değerli madenin meydana getirdiği, evrensel bir temsil yeteneğine sahip şu zenginlik aracılığıyla) değil de, arzu ve ihtiyaç nesnelerinin temsil edilmelerinin neden gerektiğini, bir şeyin değerinin nasıl belirlendiğini ve onun neden şu kadar veya bu kadar ettiğinin iddia edildiğini bilmek söz konusudur.

Klasik düşünce için değer taşımak, her şeyden önce bir şey etmek, bir mübadele sürecinde bir şeyle ikame edilebilmektir. Paranın icadı, fiyatların saptanması ancak bu mübadelelerin var olması sayesinde mümkün olmuştur, fiyatlar ancak bu mübadele sayesinde değişmektedir. Oysa mübadele ancak görünüşte basit bir olgudur. Nitekim, takas esnasında, ancak eğer iki taraf da diğerindekinin elindekine bir değer atfederse, mübadele olabilmektedir. Demek ki bir bakıma, çifte vazgeçmenin ve çifte edinmenin sonuçta gerçekleşebilmesi için, bu mübadele edilebilir şeylerin, kendilerine özgü değerleriyle birlikte, her birinin elinde daha önceden bulunması gerekir. Fakat öte yandan, her birinin yediği ve içtiği, yaşamak için ihtiyaç duyduğu şey, ondan vazgeçmediği sürece değere sahiptir; ve ihtiyaç duymadığı şey de aynı şekilde, eğer ihtiyaç duyduğu bir şeyi edinmesine yaramıyorsa, değere sahip olmayacaktır. Başka bir ifadeyle, bir şeyin bir başkasını bir mübadelede temsil edebilmesi için, bunların zaten değerle yüklü olarak var olmaları gerektir; fakat, değer ancak temsilin (şimdiki veya mümkün) içinde vardır, yani mübadelenin veya mübadele edilebilirliğin içinde. Buradan ortaya, iki eşanlı okuma olabilirliği çıkmaktadır: bunlardan biri değeri bizatihi mübadele eyleminin içinde, verilen ile alınanın kesişme noktasında çözümlemektedir; diğeri ise, değeri mübadeleden daha önce var olarak çözümlemekte ve onu bu mübadelenin olabilmesinin ilk koşulu saymaktadır. Bu iki okumadan birincisi, dilin tüm özünü cümlenin (önermenin) içine yerleştiren ve hapseden bir çözümlemeye, diğeri de, dilin bu aynı özünü ilkel işaretler cephesinde -eylem dili veya kök; nitekim, dil olabilirlik yerini, birinci şıkta fiil tarafından sağlanan bir yüklemde bulmaktadır- keşfeden bir çözümlemeye tekabül etmektedir; yani bütün kelimelerin uzağında kalan, ama onları birbirleriyle ilişkilendiren şu dil unsuru aracılığıyla keşfetmektedir; dilin bütün kelimelerini, onların önermesel bağlarından itibaren mümkün kılan fiil, mübadele edilen şeylerin değerini ve onlardan vazgeçilmesini sağlayan fiyatı diğerlerinden daha ilkel bir eylem olarak kuran mübadeleye tekabül etmektedir; dil diğer çözümleme biçiminde kendi dışına ve tıpkı doğadaymış veya şeylerin benzerliğinin içindeymiş gibi kök salmıştır; daha dilin bile doğmasından önce kelimelere hayat veren kök, ilk çığlık, değerin mübadeleden ve karşılıklı ihtiyaç ölçülerinden önceki dolaysız oluşumuna tekabül etmektedir.

Fakat bu iki çözümleme biçimi -cümleden veya köklerden hareketle- gramer açısından tamamen aynıdır, çünkü onun işi dilledir -yani aynı anda hem işaret etmek hem de yargılamakla yükümlü veya aynı anda hem bir nesneye hem de bir gerçeğe ilişkin olan bir temsil sistemiyle- Ekonomi düzeninde bu ayırım yoktur, çünkü arzu ile nesnesi arasındaki ilişki

Download

Copyright Disclaimer:
This site does not store any files on its server. We only index and link to content provided by other sites. Please contact the content providers to delete copyright contents if any and email us, we'll remove relevant links or contents immediately.